Sajak Kecil untuk Filsuf

Sajak Kecil untuk Filsuf
ยฉNN

Filsuf mulai menafsirkan โ€œkeindahanโ€ sampai lupa ajaran ๐—ง๐—ต๐—ฎ๐—น๐—ฒ๐˜€.

1/

Bukankah cahaya ๐’‘๐’‰๐’Š๐’๐’๐’”๐’๐’‘๐’‰๐’Š๐’‚ tetap tersembunyi bagi filsuf
yang selalu mendengarkan dan memperjuangkan ๐’†๐’‘๐’‰๐’Š๐’•๐’–๐’Ž๐’Š๐’‚,
temperamen, emosional, dan uang?

2/

Tapi di pelataran perpustakaan tuaโ€”๐‘‘๐‘– ๐‘š๐‘Ž๐‘›๐‘Ž ๐‘‘๐‘Ž๐‘Ÿ๐‘– ๐‘‡โ„Ž๐‘Ž๐‘™๐‘’๐‘ , ๐‘‹๐‘’๐‘›๐‘œ๐‘โ„Ž๐‘Ž๐‘›๐‘ , ๐ป๐‘’๐‘Ÿ๐‘Ž๐‘๐‘™๐‘–๐‘ก๐‘ข๐‘ , ๐‘ƒ๐‘Ž๐‘Ÿ๐‘š๐‘’๐‘›๐‘–๐‘‘๐‘’๐‘ , ๐ด๐‘›๐‘Ž๐‘ฅ๐‘Ž๐‘”๐‘œ๐‘Ÿ๐‘Ž๐‘ , ๐ธ๐‘š๐‘๐‘’๐‘‘๐‘œ๐‘๐‘™๐‘’๐‘ , ๐‘ƒ๐‘Ÿ๐‘œ๐‘ก๐‘Ž๐‘”๐‘œ๐‘Ÿ๐‘Ž๐‘ , ๐‘ƒโ„Ž๐‘–๐‘™๐‘œ๐‘™๐‘Ž๐‘ข๐‘ , ๐ท๐‘’๐‘š๐‘œ๐‘๐‘Ÿ๐‘–๐‘ก๐‘ข๐‘ , ๐‘ƒ๐‘™๐‘Ž๐‘ก๐‘œ, ๐ด๐‘Ÿ๐‘–๐‘ ๐‘ก๐‘œ๐‘ก๐‘’๐‘™๐‘’๐‘ , ๐ธ๐‘๐‘–๐‘๐‘ข๐‘Ÿ๐‘ข๐‘ , ๐‘ ๐‘Ž๐‘š๐‘๐‘Ž๐‘– ๐‘†๐‘™๐‘Ž๐‘ฃ๐‘œ๐‘— ๐‘ฬŒ๐‘–๐‘งฬŒ๐‘’๐‘˜ ๐‘š๐‘Ž๐‘ ๐‘–โ„Ž ๐‘Ž๐‘‘๐‘Ž ๐‘‘๐‘Ž๐‘› ๐‘š๐‘’๐‘›๐‘ข๐‘›๐‘”๐‘”๐‘ข ๐‘œ๐‘Ÿ๐‘Ž๐‘›๐‘”-๐‘œ๐‘Ÿ๐‘Ž๐‘›๐‘” ๐‘๐‘’๐‘Ÿ๐‘”๐‘ข๐‘Ÿ๐‘ข ๐‘๐‘Ž๐‘‘๐‘Ž ๐‘š๐‘’๐‘Ÿ๐‘’๐‘˜๐‘Žโ€”seorang filsuf duduk membungkuk, memangku dagu dan berdecak heran terhadap gadis yang dilukiskan begitu indah oleh Tuhan melintasi lorong itu. Filsuf mulai menafsirkan โ€œkeindahanโ€ sampai lupa ajaran ๐—ง๐—ต๐—ฎ๐—น๐—ฒ๐˜€, leluhurnya; ๐‘ฒ๐’†๐’๐’‚๐’๐’Š ๐‘ซ๐’Š๐’“๐’Š ๐‘บ๐’†๐’๐’…๐’Š๐’“๐’Š.

Filsuf itu pun ingat nasihat mulia ๐— ๐—ฎ๐—ฟ๐˜… ๐—ฑ๐—ฎ๐—ป ๐—˜๐—ป๐—ด๐—ฒ๐—น๐˜€; โ„Ž๐‘–๐‘‘๐‘ข๐‘ ๐‘ก๐‘–๐‘‘๐‘Ž๐‘˜ ๐‘‘๐‘–๐‘ก๐‘’๐‘›๐‘ก๐‘ข๐‘˜๐‘Ž๐‘› ๐‘œ๐‘™๐‘’โ„Ž ๐‘˜๐‘’๐‘ ๐‘Ž๐‘‘๐‘Ž๐‘Ÿ๐‘Ž๐‘›, ๐‘ก๐‘Ž๐‘๐‘– ๐‘˜๐‘’๐‘ ๐‘Ž๐‘‘๐‘Ž๐‘Ÿ๐‘Ž๐‘›๐‘™๐‘Žโ„Ž ๐‘ฆ๐‘Ž๐‘›๐‘” ๐‘‘๐‘–๐‘’๐‘›๐‘ก๐‘ข๐‘˜๐‘Ž๐‘› ๐‘œ๐‘™๐‘’โ„Ž โ„Ž๐‘–๐‘‘๐‘ข๐‘. Gadis tak bertuan itu adalah dunia-kehidupan seperti kata Edmund Husserl, bapak fenomenolog, yang belum ditafsikan secara filosofis dan ilmiah.

Mengamini ๐๐ฅ๐š๐ญ๐จ, Filsuf bergumam; ๐‘ ๐‘’๐‘š๐‘ข๐‘Ž ๐‘๐‘’๐‘›๐‘๐‘Ž๐‘Ÿ๐‘– ๐‘˜๐‘’๐‘๐‘–๐‘—๐‘Ž๐‘˜๐‘ ๐‘Ž๐‘›๐‘Ž๐‘Ž๐‘› ๐‘š๐‘’๐‘›๐‘”๐‘’๐‘ก๐‘Žโ„Ž๐‘ข๐‘– ๐‘๐‘Žโ„Ž๐‘Ž ๐‘ ๐‘’๐‘๐‘’๐‘™๐‘ข๐‘š ๐‘“๐‘–๐‘™๐‘ ๐‘Ž๐‘“๐‘Ž๐‘ก ๐‘š๐‘’๐‘›๐‘”๐‘Ž๐‘š๐‘๐‘–๐‘™-๐‘Ž๐‘™๐‘–โ„Ž ๐‘—๐‘–๐‘ค๐‘Ž๐‘›๐‘ฆ๐‘Ž, ๐‘‘๐‘–๐‘Ž ๐‘Ž๐‘‘๐‘Ž๐‘™๐‘Žโ„Ž ๐‘ ๐‘’๐‘œ๐‘Ÿ๐‘Ž๐‘›๐‘” ๐‘›๐‘Ž๐‘Ÿ๐‘Ž๐‘๐‘–๐‘‘๐‘Ž๐‘›๐‘Ž ๐‘ฆ๐‘Ž๐‘›๐‘” ๐‘ก๐‘–๐‘‘๐‘Ž๐‘˜ ๐‘๐‘’๐‘Ÿ๐‘‘๐‘Ž๐‘ฆ๐‘Ž, ๐‘ก๐‘Ž๐‘›๐‘”๐‘Ž๐‘› ๐‘‘๐‘Ž๐‘› ๐‘˜๐‘Ž๐‘˜๐‘–๐‘›๐‘ฆ๐‘Ž ๐‘‘๐‘–๐‘Ÿ๐‘Ž๐‘›๐‘ก๐‘Ž๐‘– ๐‘‘๐‘– ๐‘ก๐‘ข๐‘๐‘ขโ„Ž๐‘›๐‘ฆ๐‘Ž, ๐‘‘๐‘–๐‘๐‘Ž๐‘˜๐‘ ๐‘Ž ๐‘š๐‘’๐‘™๐‘–โ„Ž๐‘Ž๐‘ก ๐‘˜๐‘’๐‘›๐‘ฆ๐‘Ž๐‘Ž๐‘ก๐‘Ž๐‘Ž๐‘› ๐‘ ๐‘’๐‘๐‘Ž๐‘Ÿ๐‘Ž ๐‘ก๐‘–๐‘‘๐‘Ž๐‘˜ ๐‘™๐‘Ž๐‘›๐‘”๐‘ ๐‘ข๐‘›๐‘”, ๐‘ก๐‘’๐‘ก๐‘Ž๐‘๐‘– ๐‘‘๐‘Ž๐‘Ÿ๐‘– ๐‘๐‘Ž๐‘™๐‘–๐‘˜ ๐‘—๐‘’๐‘Ÿ๐‘ข๐‘—๐‘– ๐‘๐‘’๐‘›๐‘—๐‘Ž๐‘Ÿ๐‘Ž, ๐‘๐‘’๐‘Ÿ๐‘˜๐‘ข๐‘๐‘Ž๐‘›๐‘” ๐‘‘๐‘Ž๐‘™๐‘Ž๐‘š ๐‘˜๐‘’๐‘๐‘œ๐‘‘๐‘œโ„Ž๐‘Ž๐‘›. Dengan sedikit ragu, Filsuf itu sependapat dengan Aristoteles; ๐˜ฅ๐˜ข๐˜ณ๐˜ช ๐˜ณ๐˜ข๐˜ด๐˜ข ๐˜ช๐˜ฏ๐˜จ๐˜ช๐˜ฏ ๐˜ต๐˜ข๐˜ฉ๐˜ถ๐˜ญ๐˜ข๐˜ฉ ๐˜ฎ๐˜ข๐˜ฏ๐˜ถ๐˜ด๐˜ช๐˜ข ๐˜ด๐˜ข๐˜ข๐˜ต ๐˜ช๐˜ฏ๐˜ช ๐˜ฅ๐˜ข๐˜ฏ ๐˜ฑ๐˜ข๐˜ฅ๐˜ข ๐˜ฎ๐˜ถ๐˜ญ๐˜ข๐˜ฏ๐˜บ๐˜ข ๐˜ฎ๐˜ถ๐˜ญ๐˜ข๐˜ช ๐˜ฃ๐˜ฆ๐˜ณ๐˜ง๐˜ช๐˜ญ๐˜ด๐˜ข๐˜ง๐˜ข๐˜ต.

Di mata filsfuf, gadis itu adalah objek penelitan filosofis yang tepat. Meskipun dengan rumusan yang lain, Filsuf itu pun suka perkataan Valentin Weigel ini; ๐‘—๐‘–๐‘˜๐‘Ž ๐‘Ž๐‘˜๐‘ข ๐‘ก๐‘–๐‘‘๐‘Ž๐‘˜ ๐‘Ž๐‘‘๐‘Ž, ๐‘”๐‘Ž๐‘‘๐‘–๐‘  ๐‘—๐‘ข๐‘”๐‘Ž ๐‘ก๐‘–๐‘‘๐‘Ž๐‘˜ ๐‘Ž๐‘‘๐‘Ž. ๐‘†๐‘’๐‘๐‘Ž๐‘ ๐‘Ž๐‘˜๐‘ข ๐‘ ๐‘’๐‘‘๐‘Ž๐‘›๐‘” ๐‘๐‘’๐‘Ÿ๐‘“๐‘–๐‘™๐‘ ๐‘Ž๐‘“๐‘Ž๐‘ก ๐‘‘๐‘Ž๐‘› ๐‘š๐‘’๐‘š๐‘๐‘’๐‘Ÿ๐‘–๐‘˜๐‘Ž๐‘› ๐‘๐‘’๐‘Ÿ๐‘๐‘–๐‘˜๐‘Ž๐‘›-๐‘๐‘’๐‘Ÿ๐‘๐‘–๐‘˜๐‘Ž๐‘› ๐‘“๐‘–๐‘™๐‘œ๐‘ ๐‘–๐‘“๐‘–๐‘  ๐‘๐‘Ž๐‘”๐‘– ๐‘”๐‘Ž๐‘‘๐‘–๐‘  ๐‘–๐‘ก๐‘ข.

3/

Bukankah seperti misteri, kebenaran tetap rahasia kepada orang
yang takut mendengar suara kebenaran. Di mana-mana kebenaran dibungkamkan,
sebab ia berbahaya bagi mereka yang alergi kebenaran.

Tak perlu mengemis ke batok kepala para filsuf di seberang,

aku suka puisi Joko Pinurbo; ๐ผ๐‘Ž ๐‘š๐‘’๐‘š๐‘๐‘ข๐‘›๐‘”๐‘˜๐‘ข๐‘  ๐‘๐‘–๐‘ ๐‘Ž๐‘ข ๐‘‘๐‘’๐‘›๐‘”๐‘Ž๐‘› ๐‘›๐‘Ž๐‘š๐‘Ž๐‘€๐‘ข. ๐ผ๐‘Ž ๐‘–๐‘›๐‘”๐‘–๐‘› ๐‘š๐‘’๐‘™๐‘ข๐‘˜๐‘Ž๐‘– ๐พ๐‘Ž๐‘ข ๐‘‘๐‘’๐‘›๐‘”๐‘Ž๐‘› ๐‘š๐‘’๐‘™๐‘ข๐‘˜๐‘Ž๐‘–๐‘˜๐‘ข. Menurut Joko Pinurbo itulah kebenaran bagi para pemeluk agama, yang mudah diombang-ambingkan oleh uang itu.

4/

Bukankah kebebasan dipenjarakan dari perjalanan philosophia,
yang meluluhlantakkan tidak sedikit orang dari zaman ke zaman.

Lagi Joko Pinurbo sedikit keluh; ๐พ๐‘’๐‘๐‘Ž๐‘™๐‘Ž๐‘˜๐‘ข ๐‘Ÿ๐‘ข๐‘š๐‘Žโ„Ž ๐‘ ๐‘Ž๐‘˜๐‘–๐‘ก ๐‘—๐‘–๐‘ค๐‘Ž ๐‘ฆ๐‘Ž๐‘›๐‘” ๐‘˜๐‘’๐‘ ๐‘’๐‘๐‘–๐‘Ž๐‘›/ ๐‘‘๐‘–๐‘ก๐‘–๐‘›๐‘”๐‘”๐‘Ž๐‘™ ๐‘๐‘’๐‘›๐‘”โ„Ž๐‘ขโ„Ž๐‘–๐‘›๐‘ฆ๐‘Ž ๐‘š๐‘ข๐‘‘๐‘–๐‘˜ ๐‘™๐‘–๐‘๐‘ข๐‘Ÿ๐‘Ž๐‘›. Pemeluk agama dan filsuf memudik dari ๐™ฃ๐™ช๐™ค๐™จ-akal budi, filsafat dan puisi.

Kepalaku adalah medan pertarungan ide-ide filosofis, kata-kata puitis, dan nasihat-nasihat moral agama, tapi tidak punya arah.

Aku teringat Pramoedya Ananta Toer; โ„Ž๐‘–๐‘‘๐‘ข๐‘ ๐‘ ๐‘ข๐‘›๐‘”๐‘”๐‘ขโ„Ž ๐‘ ๐‘Ž๐‘›๐‘”๐‘Ž๐‘ก ๐‘ ๐‘’๐‘‘๐‘’๐‘Ÿโ„Ž๐‘Ž๐‘›๐‘Ž. ๐‘Œ๐‘Ž๐‘›๐‘” โ„Ž๐‘’๐‘๐‘Ž๐‘ก-โ„Ž๐‘’๐‘๐‘Ž๐‘ก โ„Ž๐‘Ž๐‘›๐‘ฆ๐‘Ž ๐‘ก๐‘Ž๐‘“๐‘ ๐‘–๐‘Ÿ๐‘Ž๐‘›๐‘›๐‘ฆ๐‘Ž.

    Latest posts by Melki Deni (see all)